Erfrecht voor gehuwde ouders
Erfrecht voor gehuwde ouders
Eerder heb ik al eens geschreven over het erfrecht voor gehuwde ouders en de erfrecht wijzigingen in 2003. Ouders die in het verleden een testament (‘langstlevende’) hebben gemaakt doen er goed aan dit te laten controleren. Veel mensen hebben dat inmiddels al gedaan en hierna vertel ik iets over mijn ervaringen. Dit keer komen de gehuwde ouders aan bod. Een volgende keer zal ik iets schrijven over het erfrecht voor ongehuwde ouders.
U bent gehuwd
De wet bood gehuwde ouders vóór 2003 geen bescherming bij overlijden van een van hen. Het kindsdeel was direct opeisbaar. Gewoonlijk werd dan ook een testament gemaakt waarin werd bepaald dat het erfdeel pas opeisbaar was bij overlijden van de langstlevende.
In 2003 geldt ‘wettelijke verdeling’. Die houdt in dat de langstlevende en de kinderen samen erven maar dat de langstlevende enig gerechtigde wordt van de nalatenschap; het kindsdeel kunnen de kinderen pas later opeisen.
Oud testament blijft van kracht!
Mooi dat de wet het nu allemaal ‘vanzelf’ regelt maar hier is een waarschuwing op zijn plaats. Bedenk dat oude testamenten gewoon van kracht blijven. De nieuwe wet zet uw oude testament dus niet opzij! Het bijzondere is nu dat het oude testament de langstlevende vaak minder goed beschermd dan de nieuwe wet.
Vruchtgebruiktestament
Wat is dan het verschil tussen het oude testament en de nieuwe wet? Vaak werd er een zogenaamd ‘vruchtgebruiktestament’ gemaakt. De langstlevende wordt dan samen met de kinderen eigenaar van de nalatenschap maar de langstlevende mag dan de kindsdelen blijven gebruiken zonder dat er direct iets hoeft te worden uitbetaald. De langstlevende kan dan bijvoorbeeld kosteloos in de woning blijven wonen die mede-eigendom blijft van de kinderen.
Alleen als de langstlevende de woning wil verkopen moeten de kinderen ‘meetekenen’. Zonder handtekening van de kinderen kan dat niet. Ook als de langstlevende een nieuwe hypotheek wil afsluiten moeten niet alleen de eigen kinderen maar ook de partners van (gehuwde) kinderen toestemming geven. Als er onverhoopt na overlijden van een ouder ruzie ontstaat of een kind failliet gaat, dan heeft de langstlevende een groot probleem.
Verschillen vruchtgebruik en nieuw erfrecht
De wet biedt de langstlevende op dit punt een grotere bescherming. Terwijl bij een vruchtgebruik de kinderen moeten meetekenen, regelt de nieuwe wet dat de langstlevende zelfstandig en onafhankelijk kan beschikken over de nalatenschap.
Herroeping oude testament
Als u wilt dat de nieuwe wet van toepassing is, dient u het oude testament te ‘herroepen’. Daarvoor wordt een notariële akte opgemaakt. Gewoonlijk gaat zo’n herroeping gepaard met andere testamentaire clausules die door ouders worden gewenst, bijvoorbeeld om erfbelasting te besparen of te bepalen dat de kinderen hun erfdeel niet met een ex hoeven te delen.
mr J.G.A. (Jeroen) Kuhlmann
